«
  1. Anasayfa
  2. ANASAYFA
  3. Dünya’nın Oluşumu

Dünya’nın Oluşumu

dünyabınoluşumu

Dünya’nın Oluşumu

 

Dünya’nın oluşumu: Dünya (diğer adıyla yer) yaşam için gerekli oksijen ve suyun yeterli miktarda bulunduğu bildiğimiz tek gezegen olan dünya Güneş sisteminin 9. gezegeninden biridir.  Büyüklük bakımından 5. sırada yer alır. Güneşe en yakın 3. gezegendir.

 

Oluşum Kuramı

  • Yaklaşık 4.6 milyar yıl önce gaz ve toz bulutunun yoğunlaşması sonucunda güneş oluşmuştur.Gaz bulutunun içinde ki farklı maddelerden kayaç ve katı buz kümeleri oluşur. Bunların bir araya gelmesinden gezegenler ortaya çıkmıştır. Satürn ve Jüpiter ise diğer gezegenlere oranla gaz fazlalığı olan gezegenlerdir.
  • Kayaçların radyoaktivitesi, yeni gezegen Dünyayı eritmiş ve demir ile nikel eriyerek dibe kayıp çekirdeği oluşmuştur. Erimiş durumdaki kayaç ise üstte kalmıştır.
  • Yaklaşık 4 milyar yıl önce Dünya’nın kabuğu oluşmaya başlamıştır. Önceleri belki yalnızca, erimiş durumdaki kayaç üstünde yüzen çok sayıda minik parça vardır.
  • Milyonlarca yıllık bir süreç sonucu, kabuk kalınlaşmış ve yanardağ püskürmeleri olmuştur. Bu arada ağır gök taşı çarpmaları sonucu gezegenin yapısı da gök taşlarının içinde bulunan donmuş buz , silikat ve ağır  metaller sonucu gezegenimizin karasal ve okyanus yapısını oluşturduğu , bulunan verilerle öğrenilmiştir.
  • Dünya kabuğunun büyük bölümü yaklaşık 3.5 milyar yıl önce oluşmuştur, ama ilk kıtaların biçimleri günümüzdekilerden çok farklıydı.
  • Dünya günümüzde de değişmektedir. Kabuk, sürekli olarak kenarlarından büyüyen ya da küçüle, büyük dilimlere ayrılmıştır. Kıtalar da, magma tabakasındaki hareket sonucu  sürekli hareket halindedir.

Dünya’nın Anatomisi

Dünya demir ve nikel bir çekirdeği saran birkaç kayaç tabakasından oluşur. Derinlere indikçe sıcaklık artar.

Dünyamız 5 farklı katmandan oluşan bir yapıdadır. Bunlar ;

Su küre ( Hidrosfer ) yaklaşık  %75 

Su küre ( hidrosfer ) yada okyanuslar ve yeraltı yer üstü suları olarak da bilinen dünyamızın mavi örtüsüdür .Derinliği yaklaşık 6490 km

Taş Küre ( Litosfer ) %25   

Taş küre( Litosfer) yada yer kabuğu olarak da bilinen bu yapı , dünyamızı saran 35-40 km kalınlığında silisyum , alüminyum ve magnezyum ağırlıklı bir yapıdadır. Okyanuslarda incelen bu katmanda canlıların yaşadığı katman Sial (silisyum alüminyum ) ve onun altındaki katman olan  Sima (silisyum , magnezyum ) meydana gelmektedir.

Hava Küre (Atmosfer )

Hava küre( Atmosfer ) yada bizim tabirimizle atmosfer Dünyayı çevreleyen bir gaz örtüsüdür. Yüzde 78 azot, %21 oksijen ve %1 su buharı ile başka gazlardan oluşan atmosfer , 4 Ana kata ayrılır. Troposfer,stratosfer, mezosfer, termosfer. Yer çekimi nedeniyle dağılıp gitmeyen atmosfer, Dünyayı aşırı sıcak yada aşırı soğuğun yanı sıra , Güneş’in zararlı morötesi ışınlarından korur.

Ateş Küre ( Pirosfer ) 

Ateş küre,Magma küre (Pirosfer )Derinliği: Yaklaşık 2.900 km  Yatay yönde lav tabakaların meydana getirdiği bir tabakadır. Bu tabaka yeryüzü şekillenmesinde aktif rol oynar. Depremler  , kıta hareketleri gibi .

İç Küre (Barisfer ) 

İç küre ,çekirdek (Barisfer ) Dünyamızın  merkezinde bulunan ağırlıklı olarak kristalize yada katı demir ve nikelden oluşan bir yapıdadır.  (teorisel bir  görüşle % 85 demir %10 nikel ve % 5  silikondan)

 

Yer Kabuğunda En Derin Sondaj

Dünya’nın en derin maden kuyusu 3.7 km boyundadır. Yer bilim çalışmaları için de 12 km derinliğinde bir sondaj kuyusu açılmıştır. Ancak bunlardan hiç birinin, Dünya kabuğunun dibine yaklaştığı bile söylenemez.

Dünya  İle İlgili Bilgiler

  • Yaşı: 4.55 milyar yıl ( Radyoaktif elementlerin yarılanma  sonuncu başka elementlere dönüşmesi ile elde edilen bir veri ile hesaplanmıştır )
  • Kütlesi: 5.854 milyar kez milyar ton
  • Yüzölçümü : 509.200.000  km²
  • Hacmi: 1.083.218.915.000 km
  • Ekvatorda Çapı: 12.756 km
  • Kutuplarda Çapı: 12.713 km
  • Ekvator Çevresi: 40.075 km
  • Kutuplar Çevresi: 39.942 km
  • Güneş’ten Uzaklığı: 150 milyon km (ortalama bir değerdir , yörüngesel farklılıklar vardır . En yakın 147 milyon km , en uzak ise 152 milyon km.dir. Zaman içinde de değişim vardır.))
  • Kendi Çevresinde Dönme Süresi: 23 saat, 56 dakika,4 saniye(  Bu değerde zamanla değişen bir durumdur. )
  • Güneş Çevresinde Dönme Süresi: 365 gün, 5 saat, 48 dakika, 9 saniye
  1. Karaların denizlere oranı: karaların yüz ölçümü: %29.2 Denizlerin yüz ölçümü: %70.8.
  2. Saatte 100 km hızla, hiç durmadan ekvator çevresinde gidecek bir araç , 16 gün, 16 saat, 45 dakikada yolunu tamamlar. Kuzey Kutbundan yola çıkıp, Güney Kutbunu dolaşarak başlangıç noktasına gelecek bir araçsa hedefine 80 dakika daha önce ulaşır. Bunun nedeni, Dünya’nın tam küre biçiminde olmamasıdır.
  3. Dakikada 1 metre kazabilen bir kazıcı aracın Dünya’nın öbür ucundan dışarı çıkması 24 yıl sürecektir.

Dünya’nın Manyetik Alanı

Dünya’nın çekirdeğinde bulunan demir, elektrik akımları yaratır. Dünya’nın manyetik alanını oluşturan bu akımlardır. Manyetik alan ya da magnetosfer, 60.000 km kadar uzaya uzanır. Bazen manyetik alan kutup değiştirir.; kuzey güney, güney de kuzey olur; ama bu durumun nedeni bilinmemektedir. Son kutup değişikliği, yaklaşık 30.000 yıl önce gerçekleşmiştir.

Coğrafi Kutuplar

Coğrafi kutuplar, Dünya ekseni (Dünya’nın çevresinde döndüğü düşsel çizgi) üstünde yer alır.

Manyetik Kutuplar

Manyetik kuzey ve güney,  coğrafi kuzey ve güneyin oldukça yakınındadır.

Manyetik Alan Çizgileri

Bu çizgiler, Dünya’nın manyetik alanını gösterir. Çizgilerin birbirine en yakın olduğu yerlerde manyetik etki en güçlüdür.

TASSİLİ N’AJJER YAZIMIZ İÇİN TIKLAYIN

 

 

Bir Cevap Yaz

seda sarac Hakkında

Bir Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlendi *

Yorumlar

  1. lerzan karabayır

    bayağı kapsamlı bir yazı olmuş teşekkürler