«
  1. Anasayfa
  2. ANASAYFA
  3. İlk Gezginler

İlk Gezginler

ilk gezginler

Gezginler

İnsanlar her zaman, çeşitli amaçlarla, bilinmeyen uzak bölgelere yolculuk yapmak istemişlerdir. Geçmişteki en yaygın nedenler ticaret yapmak, toprak ele geçirme ve yerleşmekti; günümüzün gezginlerini esinleyen ise, bilimsel araştırma yapmak ya da yalnızca serüven isteğidir. Büyük Okyanus’u yelkenle bir uçtan bir uca geçmiş olan Polinezya’lılar gibi eski gezginlerle ilgili bilgiler çok azdır; çünkü yolculuklarıyla ilgili herhangi bir yazılı belge bırakmamışlardır.

İlk gezginler

Atlas Okyonusunun Kuzeyi Ve Kuzey Amerika

Tarihte bilinen ilk gezgin eski yunan gezgini Pytheas tır.

y. IO 330 Eski Yunan gezgini Pytheas, ingiltere’nin ve Thule”nin (izlanda ya da Norveç) kıyılarını dolanarak, Atlas okyanusunun kuzey kesimine uzun bir yolculuk yapti.

800-1100 Viking gezginleri (Leif Eriksson, Kizıl Erik) Atlas okyanusunun kuzey kesimini aşarak, Newfoundland’de ve Grönland’da yeni yerleşme merkezleri kurdular, “Vinland’e (günümüzde ABD) ulaştılar.

1527-1528 ispanyol Panfilo de Narvaez Amerika’da Florida kıyılarına ulaştı.

1534-1542 Fransız Jacques Cartier, Kanada’da St. Lawrence körfezine ulaşarak, Saint Lawrence ırmağından iç kesimlere ilerledi. Karşılaştığı Huron Kızılderililerinin köyleri, sonradan Quebec ve Montreal kentlerine dönüştü.  1615-1616 Fransız Samuel de Champlain, Fransız KanadasI’n kurdu ve kürk hayvanı ticaretinin gelişmesinde önemli rol oynadı.

Kuzey Amerika Ve Orta Amerika

1492-1493 italyan Kristof Kolomb, ispanyollar hesabına yaptığı yolculuklarda Atlas okyanusunu aşıp, Bati Hint adalarına ulaştıktan sonra, son yolculuklarında Orta Amerika ve Güney Amerika kıyılarını buldu. Ama öldüğünde, Asya’ya batıdan giden ilk yolu bulduğunu sanıyordu ve Orta Amerika’ya ulaşan ilk Avrupalı olduğundan haberi yoktu.

1519-1521 Ispanyol Hernan Cortés, ispanya adına Meksika’yı ele geçirdi; Meksika’daki dev boyutlu Aztek Imparatorluğu’nu yıktı.

1528-1536 ispanyol Alvar Nuñez Cabeza de Vaca, Panfilo de Alvarez‘le birlikte Florida’ya ulaştıysa da, yanındakilerin çoğu açlık, hastalıklar ve Kızılderililerle savaşlar yüzünden öldü. De Vaca, Yaqui kabilesinden Kızılderililerin yardımıyla ölümden kurtulup, Meksika’ya ulaştı.

1678-1680 Fransız Robert Cavalier de la Salle, Büyük Göller bölgesini dolaşıp, Mississippi ırmağından Meksika körfezine indi. 1687’de denizden Mississippi ırmağına girerek kaynağına doğru yol alma amacıyla başlattığı gezi başarısızlıkla ve ölümüyle sonuçlandı.

1804-1806 ABD’li Meriwether Lewis ve William Clark, başkan Thomas Jefferson tarafindan, St. Louis’den Büyük Okyanus’a giden bir bulmak görevlendirildiler. Missouri, Yellowstone ve Columbia imaklan hoyunca yol aldılar.

Gemileri Yakmak

Aztek Imparatorluğu’nu yalnızca 508 asker ve 100 denizciyle ele geçirmek isteyen Cortés, adamlarına zafer ya da ölümden başka seçenek bırakmamak amacıyla, karaya çıktığında gemilerini yaktırmıştı.

Dünyayı Gemiyle Dolaşanlar

1519-1522, Portekizli Macellan (Fernao do Magalhaes) dünyayı gemiyle dolaşmak için 5 gemi ve 260 mürettebatla yola çıktı. 1521’de Filipinler’de yerliler tarafından öldürülmesinden sonra komutayı ele alan Sebastio de Elcono, tek bir gemi ve 18 kişiyle Portekiz’e dönmeyi başardı.

1577-1580, İngiliz Francis Drake, “Golden Hind” adlı gemisiyle dünyayı dolaşıp, yolda rastladığı ispanyol gemilerini ve toprakları yağmaladı.

Kuzey Geçitleri

1497’de İtalyan Głovanni Caboto, İngiliz tacirlerin de desteğiyle kuzeybatı geçidini ararken, Kanada’da Noundland’e ulaştı.  (Asya’ya ulaştığını sanmıştı.) 1498’de başladığı ikinci yolculukta 5 gemisiyle birlikte kayboldu.

1576, İngiliz Martin Frobisher, kuzey batı geçidini ararken Baffin adasına ulastı ve sonradan adının verildiği körfezi buldu.

1610-1611 İngiliz Henry Hudson, Hollandalıların da desteğiyle kuzeybatı geçidini ararken, sonradan adının verildiği Hudson körfezine ulaştı. Ayaklanan tayfaları tarafından ölüme terk edildi

Kuzeydoğu Geçidi

1596-1598 Hollandalı Willem Barents, kuzeydoğu geçidini ararken Kara denizine ulaştı.

1878-1879 Norveçli Nils Nordenskjold, aynı zamanda bilimsel amaç taşıyan araştırma gezisinde kuzeydoğu geçidini bütünüyle aşan ilk gezgin oldu.

Güney Amerika

1531-1533 ispanyol Francisco Pizarro, Inka Imparatorluğu’nu ele geçirdi.

1735-1744 Fransız Charles de la Condamine, Amazon ırmağının ve Güney Amerika’nın kuzeybatı kıyılarını buldu.

1799-1804 Alman doğabilimci Alexander von Humboldt Güney Amerika’nın kuzeybatı kesimini dolaştı.

1831-1835 İngiliz Charles Darwin, Güney Amerika’ya ve Galapagos adalarına keşif gezileri yaptı.

Güney Kutbu

1839 Ingiliz James Clark Ross, Erebus ve Terror adlı gemileriyle Antarktika kıyılarını ve içbuzulu dolaştı.

1910-1912 Norveçli Roald Amundsen Güney Kutbu’na ilk ulaşan insan oldu. Bu işte köpekler tarafından çekilen kızaklar kullanmıştı.

1910-1913 İngiliz Robert Falcon Scott Amundsen‘den kIsa süre sonra Güney kutbuna ulaştı. Yolculuğunda midilliler ve köpekler kullanmış, ama çetin hava koşulları yüzünden bütün hayvanlar ölmüştü. Kendisi de üç yol arkadaşıyla birlikte, dönüş yolculuğu sırasında öldü.

Kuzey Kutbu

1871 ABD’li Charles Hall, üç araştırma gezisinde, Kuzey kutbuna iyice yaklaştı. Üçüncü ve son gezisinden üç hafta sonra öldü.

1893-1896 Norveçli Fridtjof Nansen, Kuzey kutbuna gemi ve kızakla ulaşmayı denediyse de, başarılı olamadı. Gemisi parçalanınca çıktığı Franz Joseph toprağında bir İngiliz gemisi tarafından kurtarıldı.

1908-1909 ABD’li Robert Peary, sekizinci yolculuğunda Kuzey kutbuna ulaştığını ileri sürdü (bu konu hala kuşkuludur) .

Afrika

Y. io 1500 MIsır kraliçesi Heçepsut, Punt ülkesine (Doğu Afrika’da olduğu sanılmaktadır) gezginler gönderdi.

Y. 10 500 Fenikeli Hannon, Kartaca’dan yola çıkarak teknesiyle Batı Afrika kıyıları boyunca aşağıdan indi ve Senegal ırağının ağzından içeri girerek, Fenike ticaret acenteleri kurmaya elverişli yerler aradı.

1324-1353 ibni Battuta Kuzey Afrika’da Tanca’dan yola çıkıp, Büyük Sahra’yı aşarak Timbuktu’ya, Mali’ye ulaştı; ayrıca Ortadoğu’da ve Arabistan’da yolculuklar yaptı.

1795-1797, 1805-1806 iskoç Mungo Park, Batı Afrika’da Nijer ırmağına ulaştıktan sonra, ırmağa denizden girerek, kaynağına doğru yol aldı.

1827-1828 Fransız René Caillié, Batı Afrika’dan yola çıkıp Büyük Sahra’yı aşarak, Tanca’ya ulaştı; Timbuktu’ya.ulaşan ilk Avrupalı oldu.

1841-1873 iskoç David Livingstone, dört araştırma gezisinde Güney Afrika’yı aştı ve güneyde Kap Port Elizabeth’e kadar ilerledi.

1844-1845, 1850-1855 Alman Heinrich Barth, Büyük Sahra’yı aşarak, Batı Afrika’da dolaştı.

1857-1863 ingiliz gezginleri Richard Burton ve John Hanning Speke, Afrika’ya üç araştırma gezisi yaptılar.

1871-1889 ABD’li Henry Morton Stanley Afrika’da üç araştırma gezisi yapıp, Kongo ırmağına denizden girerek, kaynağına doğru yol aldı.

Avrasya

i.ö 138-116 Çinli Çang Çien, Asya’da batıya doğru ilerleyerek Semerkand’a (ve daha ötelere) ulaştı amacı imparator Vudi’ye müttefikler bulmaktı.

İ.s 399-414 Çinli Fa Şien, İpek yolunu izleyerek Asya’yı aşıp Hotan’a ulaştı; sonra aşağı yönelerek Hindistan’a girdi ve denizi aşarak Sri Lanka’ya ulaştı. Buddhacı bir rahipti buddhacılığın kökenleri ile ve buddhacılık metinleri konusunda daha çok bilgi edinmek istiyordu.

629-649 Çinli Şüan Zang, Çinli Fa Şien’in izlemiş olduğu yoldan Hindistan’a ulaşarak, ülkenin her yanını gezdi.

800-1100 Viking gezginleri ve tacirleri Dnieper ve Volga ırmaklarında tekneyle yol alarak İstanbul’a ve Bağdat’a ulaştılar.

1260-1271 Venedik’li Niccolo ve Maffeo Polo kardeşler ile Niccolo’nun oğlu Marco Polo, Asya’yı aşarak Çin’e ulaştılar. Marco Polo, Asya’da 20 yıl kalıp Kubilay Han’ın hizmetinde çalıştı.

1541-1552 İspanyol Cizvit rahibi Francesco Xavier gemiyle yaptığı yolculuk sonunda Japonya’ya ulaşan ilk Avrupalı oldu.

1602-1607 Portekizli Bento de Goes, Hindistan’daki cizvit rahiplerine katılarak Agra’dan yola çıkıp, Asya’da Suçov’a ulaştı.

1661-1664 Alman Johann Grueber ve Belçikalı Albert d’Orville, Çin’den yola çıkarak Lhasa’ya (Tibet) ulaşan ilk Avrupalılar oldular.

1725-1729 ve 1734-1741 Danimarkalı Vitus Bering, Rus çarı hesabına Asya’yı karadan aşarak, Rusya ile Amerika’nın birleştiği sanılan yeri araştırdı.

Avusturalya

1828-30 ve 1844-1845 İngiliz Charles Sturt, Murray ve Darling ırmaklarının haritalarinı çıkardıktan sonra, Avustralya’nın orta kesiminde geziler yaptı.

1840-1841 ingiliz Edward Eyre, Avustralya’nın güney kıyısında Adelaide’den Albany’ye kadar uzanan kara yolunu buldu.
1860-1861 İrlandalı Robert Burke ve İngiliz William Wills, Melbourne’dan yola çıkarak güneyden kuzeye doğru Avustralya’yı aştılar.
1861-1862 iskoç John Stuart, Avustralya’yı Adelaide’den Darwin’e kadar (güneyden kuzeye) aştı.

Atlas Okyonusunun Güney Kesimi Ve Afrika

1458-1486 ilk profesyonel gezgin sayılan Portekizli Diogo Cao, Bati Afrika kıyısı boyunca gemiyle güneye doğru inerek, Cross burnuna kadar ilerledi.
1487-1488 Portekizli Bartolomeu Dias, Bati Afrika kıyısı boyunca gemiyle güneye doğru inip, Afrika’nın en güney noktası olan Ümit burnunu dolanarak Hint okyanusuna girdi ve geri döndü.
1497-1498 Portekizli Vasco de Gama Afrika kıyısını izleyerek güneye doğru inip, Ümit burnunu dolanarak, Doğu Afrika kıyısı boyunca yukarı çıktı ve Hint okyanusunu aşarak Hindistan’da Kalküta’ya ulaştı. Böylece Hindistan’a deniz yoluyla ulaşan ilk Avrupalı oldu.

Büyük Okyanus

1567-1607 İspanyol denizcileri Mendana, Quiros ve Torres, Güney Amerika’dan yola çıkarak Büyük Okyanus’ta çok sayıda yolculuk yaptılar; yolculuklarından birinde Manila’ya kadar ilerlediler.

1642-1643 Hollandalı Abel Janszoon Tasman, gemiyle Mauritius’dan yola çıkarak Tasmanya, Yeni Zelanda, Fici, Yeni Gine ve Cava’ya ulaştı.

1766-1769 Fransız Louis Bougainville Falkland adalarından yola çıkarak Büyük Okyanus’u aşıp, Büyük Mercan Seti’ne, oradan da Yeni Gine ve Cava’ya ulaştı.

1768-1779 İngiliz James Cook, Büyük Okyanus’ta üç yolculuk yapıp, Yeni Zelanda ve Avustralya’ya ulaşarak, Büyük Okyanus’un güney kesiminin ve bu kesimdeki adaların ayrıntılı haritasını çıkardı.

Hıristiyanlığın Başlangıcı

Bir Cevap Yaz

alis Hakkında

Bir Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlendi *

Yorumlar

  1. lerzan karabayır

    ilk gezginler yazın çok kapsamlı olmuş. Bazen meraktan bazen de ödevler dolayısıyla bu tür bilgilere ihtiyacımız oluyordu. Hazır bir liste işimizi çok kolaylaştıracak ellerine sağlık