İranlı Filozof Şair Matematikçi ve Astronom Ömer Hayyam

Ömer Hayyam

Diğer bir deyişle Gıyaseddin Eb’ul feth Bin İbni İbrahim Hayyam İran’lı filozof şair matematikçi ve astronom İran Nisabur 18 mayıs 1048 doğumlu doğu edebiyatının ve İran’ın rubai türünün kurucusu olarak bilinir. Batılı ülkelerde adına birçok dernek kurulmuştur. Rubaileri bütün batı dillerine uyarlanmıştır fizik tıp matematik astronomi alanında bir çok önemli icat ve eser sahibidir. Öyle ki İbni Sina’dan sonra doğunun yetiştirdiği en büyük bilgin alim olarak kabul edilmiştir. Müzik ve şiire de yeteneği vardı ve uğraşırdı. İran’in selçuklu yönetiminde olduğu dönemde zamanın hükümdarları özellikle Selçuklu sultanı Melikşah ve karahan lı Semsulmulk bu büyük bilgine çok yakınlık gösterdi saraylarına ve meclislerine sık sık konuk olurdu. Hatta Residuddin’in Cami ut Tevarih isimli eserinde yazmasına göre Nizamülmülk ve Hasan Sabbah eski dost ve okul arkadaşıymış o zamanlar ve sonrasındaki kaynaklara bakılırsa çağının bütün bilgilerine sahip her alanda derin tartışmalara açık mis fıkıh, ilahiyat, edebiyat, tarih, fizik, astronomi okuttuğu yazılır Ömer Hayyam bu dallarda değişik eserlere ve çalışmalara imza attı.

En büyük eseri de Cebir Risalesiydi matematik dahası ve yetenek, bu alanda zamanın çok ötesindeydi. Binom açılımını ve açılım da ki katsayıları da bulan ilk insan Ömer Hayyam dr. Yazdığı rubailer sayesinde edebiyat tarihinde yerini belirler sonraki zamanında en büyük şairlerinden biri olarak anılır. İran ve doğu edebiyatında rubai türünün kurucusu Ömer Hayyam o günden günümüze yaklaşık iki yüz kadar tahmin edilen rubaileri ile cağa damga vurmuştur. Yazdığı rubailer kolay anlaşılan açık ve akıcı bir dil kullanmıştır. Şiirleri gerçekçi ve yaşamını izlenimlerini dile getirdiği mısralardan oluşurdu şiirin konularında aşk, şarap, dünya, insan hayatı, yaşama sevinci gibi günlük olaylardı İran ve Irak ın dahisi horasanın yıldızı Ömer diye anılırdı bu büyük alim yaptığı çoğu çalışmayı kaleme almıştır, ama kendisi bir çok teori ve icadın isimsiz kahramanı olarak ta bilinir. 21 mart 1079 da bitirdiği Celali Takvimi olarak bilinen takvim için çok büyük emek harcamış, güneş yılına göre düzenlemiştir. Bu takvim 5000 yılda bir gün hata verirken bugün kullanılan Gregoryen takvimi 3330 yılda bir gün hata verir.

 

Atom Nedir? Elementler Nasıl Ortaya Çıkar ?

Comments

comments

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir